De Border Terrier

Lisje met boek

Als ik met één van mijn Borders over straat loop, hoor ik regelmatig opmerkingen als: "Ach, kijk toch eens, een Rottweiler-puppy" of "Wat een schattig hondje. Wat voor kruising is dit?" of "Wat een leuk pupje, hoe groot wordt-ie?". Men heeft het dan over mijn Borders elf jaar en jonger. Als ik met twee van mijn Borders over straat loop, vindt men de gelijkenis opvallend, maar wel toevallig. Maar... loop ik met meerdere Borders over straat, dan is de onderlinge gelijkenis te groot om toevallig te zijn en vraagt men of het wellicht een echt ras is. Hetgeen ik volmondig beaam. En hoewel ik nu wel eens verrast wordt door de opmerking van iemand “Hé, dat is toch een Border Terrier?” is het geen ras dat men op iedere hoek van de straat tegenkomt, terwijl het daarnaast geen ras is dat opvalt. Het is een ras dat wars is van iedere opsmuk en modegril. Een gezond en ruig brokje puur natuur: dàt is nu de Border Terrier.

 

Geschiedenis

Aan het eind van de derde eeuw vóór Christus wordt reeds melding gemaakt van honden die beschikken over krachtige kaken, die een dusdanig formaat hebben dat ze gemakkelijk in één hand gedragen kunnen worden en die het wild achtervolgen tot in hun hol (Oppianus). Wanneer we de literatuur er verder op na slaan, zien we dat er regelmatig honden worden beschreven die we met 'terrier' zouden kunnen aanduiden. Waarmee meer bedoeld wordt het 'type' hond dan het 'ras' der terriers. Pas in de 17e-18e eeuw duidt men op verschillen in type en zou men kunnen spreken van verschillende terrierrassen. Iedere streek in Engeland had zijn eigen terriertype dat, als gevolg van de destijds geringe migratie, lange tijd zijn eigen karakteristiek kon bewaren. Zo ook de Border Terrier. Het ras stamt uit de grensstreek tussen Engeland en Schotland, een woest en onherbergzaam gebied. Meerdere terrierrassen vinden hun oorsprong in dit gebied en dit rechtvaardigt de mening dat zij in meer of mindere mate aan elkaar verwant zijn. Tussen de Bedlington, Dandie Dinmont en Border Terrier – en ook de Lakeland - zal dan ook ongetwijfeld verband bestaan, maar welk ras zich het eerst manifesteerde, lijkt in het grijze verleden verloren te zijn gegaan. Echter meerdere bronnen beweren en leren ons dat de Border Terrier een oud en gevestigd ras is. Pas in de 19e eeuw begint men doelgericht te fokken op het vastleggen van raseigenschappen, naast de nog steeds hoog in het vaandel staande werkcapaciteiten. In 1920 wordt de Border Terrier erkend als ras na diverse pogingen om dit voor elkaar te krijgen. Veel tegenstanders waren bang dat de werkcapaciteiten ondergeschikt zouden worden aan het schoonheidsideaal, zoals bij zoveel rassen al gebeurd was.

 

Uiterlijk

De rasstandaard van de Border Terrier blinkt uit in 'vaagheid'. Nergens is precies omschreven hoe groot, lang en dergelijke men gaarne iets wil zien, behoudens het gewicht. Deze hele rasbeschrijving is opgehangen aan de eerste zin uit de standaard: 'De Border Terrier is in wezen een werkende terrier', waarmee deze zin tevens de belangrijkste zin uit de standaard is. Iedere terrier was van oorsprong een werkhond pur sang. Zij dienden als verdelgers van klein en groter (roof)wild. Met name het wild dat zijn onderkomen onder de grond had. Daartoe moest de terrier uitgerust zijn met een voor dat werk geschikte bouw èn geschikt karakter. Veel rassen verloren hun bestaansrecht in de loop van de vorige eeuw en zouden teloor zijn gegaan, ware het niet dat de hondententoonstellingen in opmars waren in Engeland. Veel rassen werden zo voor de ondergang behoed, maar moesten inboeten op werkcapaciteiten door de behoefte om het uiterlijk schoon te perfectioneren. Zo niet de Border Terrier. Dit is een normaal en efficiënt gebouwde hond, in geen enkel opzicht overdreven. Zijn bouw moet hem (nog steeds) in staat stellen om het paard en de meute (meestal Foxhounds) te volgen over ruig en zwaar terrein. Daartoe moet hij uitgerust zijn met voldoende lange benen en mag hij niet te zwaar van bone zijn. Zijn voeten moeten sterk en gesloten zijn. Zijn lichaamsbouw moet hem in staat stellen de vos (of ander roofwild) te volgen tot in zijn hol, waardoor hij nooit te breed mag zijn.

De Border Terrier moet men dan ook met beide handen (mannenhanden) vlak achter de voorbenen kunnen omvatten. Daarnaast moet de Border Terrier ook voldoende uithoudingsvermogen en snelheid bezitten, alsmede wendbaarheid. Zijn lichaam moet dus voldoende ruimte bieden aan hart en longen en moet voldoende lang zijn om de gewenste wendbaarheid te hebben teneinde in het hol te keren en wenden. Dat kan alleen bereikt worden als de ribben voldoende ver naar achteren doorlopen (want hij moet te omspannen blijven) en de hond over een sterke lendenpartij beschikt. De vacht van de Border Terrier moet weer- en waterbestendig zijn. Dat houdt in dat hij een zogenoemde dubbele vacht heeft, d.w.z. een harde bovenvacht die als een soort dakpan fungeert en een wollige ondervacht die voor de nodige isolatie zorgt. Daarnaast moet de huid dik en los zijn, zodat de Border bij een eventueel gevecht zo min mogelijk kans heeft om (serieus) gewond te raken. Het handelsmerk van de Border Terrier is het hoofd. Dat moet gelijken op dat van een otter d.w.z. een matig brede schedel met een korte, sterke voorsnuit in de verhouding 2 : 1. Hierin staan grote, sterke tanden. De stop is matig. Een Borderhoofd mag echter nooit grof aandoen.

Vanuit dat aantrekkelijke 'koppie' kijken een paar donkere, wakkere ogen alert en vol levenslust de wereld in. Ogen die van het ene op het andere moment van uitdrukking kunnen veranderen. Eveneens belangrijk is dat de Border Terrier 'goed in de hand moet liggen'. Dat betekent dat hij zonder problemen met één hand onder de borst opgetild moet kunnen worden. Een noodzaak in het woeste Border‑district waar de terriers soms van hand tot hand doorgegeven moeten worden om ingezet te kunnen worden. Op een show zult u dan ook een keurmeester, die met het werk van de Border Terrier bekend is, het volgende kunnen zien doen:

  • het omspannen van de borst net achter de voorbenen;
  • het voelen van de dikte èn losheid van de huid;
  • (en soms) het optillen van de Border Terrier met één hand onder de borst vanaf de grond en niet te hoog i.v.m. (eventuele) rare sprongen.


De meeste Border Terriers hebben de kleur grizzle & tan (een gemêleerde bruine kleur variërend van bijna blond tot zeer donker, bijna zwart). Daarnaast komt de kleur blauw & tan steeds meer en meer voor, waarbij u zich de kleur blauw moet voorstellen als zwart doorspekt met zilvergrijze en anderskleurige haren, waarbij het hoofd, de benen en voeten en onderzijde van het lichaam en staart bruin zijn. De kleuren rood en vooral tarwekleurig komen weinig meer voor.

 

Karakter

Hierboven werd al vermeld dat naast bouw ook het juiste karakter een wezenlijk onderdeel vormt van een werkende terrier, dus ook van de Border. De taak van de Border Terrier bestaat uit het volgen van het wild (meestal de vos) tot in zijn hol teneinde hem daar vast te houden, zodat de jagers de vos kunnen uitgraven of de vos te laten springen (d.w.z. uit het hol verdrijven). Dit doet hij door de vos aan te blaffen, zodat bovengronds gevolgd kan worden hoe de zaken er ondergronds voor staan. Voor dit werk heeft men een terrier nodig met een speciaal karakter.

 

Ten eerste

Hij moet los met de meute en de eventuele andere terriers meelopen. Soms wordt er meer dan één terrier ingezet op de vos. De Border Terrier moet dan ook sociaal en zeker niet vechtlustig zijn.
Ten tweede
Hij werkt niet alleen met zijn baas, maar ook met vreemde mensen. Vaak komt het voor dat de terrier uitgeleend wordt ten behoeve van de jacht. De Border Terrier kan dus geen éénmanshond zijn en moet vriendelijk staan ten opzichte van vreemde mensen.
Ten derde
Onder de grond staat hij alleen tegenover een vaak geduchte en gewiekste tegenstander. De Border Terrier moet dus niet alleen moedig zijn, hij moet ook nog eens zijn hersens kunnen gebruiken. In Duitsland is men om die reden ertoe overgegaan om de Duitse Jacht Terrier te vervangen door de Border Terrier bij de jacht op het everzwijn. Een moedige, maar harde hond zal geen lang leven beschoren zijn bij dit werk.

Concluderend kunnen we stellen dat de Border Terrier een tegenover alle mensen vriendelijke hond is, beslist niet agressief (alhoewel hij een gevecht niet uit de weg gaat als hij wordt aangevallen) en zeer intelligent met een uitgesproken moedig, maar nooit 'hard' karakter.

Juist dit karakter maakt hem bij uitstek geschikt voor het werk, maar maakt hem tevens tot een ideale gezinshond. Waarbij u niet uit het oog moet verliezen dat hij zijn afkomst nooit zal verloochenen. Een Border Terrier is en blijft een terrier en zal nooit een teddybeer worden (hoewel hij er absoluut niets op tegen heeft de avond gezellig door te brengen als een rechtgeaarde schoothond).

 

Verzorging

Naast een gezonde voeding en voldoende beweging moet de Border Terrier ongeveer tweemaal per jaar geplukt worden. Hierbij wordt het oude, dode haar met de vingers in de haargroeirichting eruit getrokken. Dat is niet zielig en niet pijnlijk. Integendeel, de Border vindt het vaak plezierig om verlost te worden van zijn oude vacht. Sterker nog, als u het niet doet uit piëteit met uw hond, dan zal dat uiteindelijk uitdraaien op een heleboel problemen, zoals jeuk, schilferigheid, enz. Dit houdt dus ook in dat het kortscheren van de vacht van de Border Terrier uit den boze is, omdat u dan de oude vacht niet verwijdert. Het plukken van de vacht is een bezigheid die men zichzelf zeer goed kan aanleren, temeer daar er voor de Border Terrier geen ingewikkeld trimschema bestaat.

 

Activiteiten

Een Border Terrier schuwt een fikse wandeling niet (ze schijnen niet moe te krijgen te zijn), maar ze accepteren verrassend makkelijk een keer 'een rondje om het blok'. Hoewel in Nederland de jacht op de vos verboden is, hoeft u niet stil te zitten. Naast het feit dat u de vrije natuur kunt intrekken, kunt u bijvoorbeeld ook G(edrag) & G(ehoorzaamheid)s-cursussen volgen. De Border kan daarin op een heel hoog niveau meedraaien, maar u moet in uw achterhoofd houden dat de Border een zelfstandig werkende terrier is waar u nooit absolute gehoorzaamheid van mag en kan verwachten. U kunt hem daartoe wel dwingen, maar dan tast u de hond in zijn wezen aan en dat kan de bedoeling niet zijn.

Daarnaast zal de Border met veel plezier deelnemen aan hondensporten als behendigheid en fly-ball. Ook de jachttraining is een mogelijkheid. In Nederland zijn een aantal Borders actief in deze tak van hondensport en presteren daarin verrassend goed. Samen met uw Bordertje kunt u dus veel plezier beleven aan welke activiteit dan ook.

 

Fokkerij

In Nederland worden de belangen van de Border Terrier behartigd door de rasvereniging, de Nederlandse Border Terrier Club. Zij organiseren diverse activiteiten, waaronder clubmatches en trim- of plukdagen.

Op dit moment kennen we binnen het ras nog geen structureel rasgebonden ziekten of afwijkingen, maar de fokkers en de rasvereniging blijven natuurlijk alert, want voorkomen is nog altijd beter dan genezen.

Resumerend kunnen we stellen dat de Border Terrier een sportieve en handzame hond is. Het is een grote hond in een kleine verpakking. Zijn karakter maakt hem bij uitstek geschikt als gezinshond. Ik moet u echter wel waarschuwen, want als u eenmaal kennis hebt gemaakt met de Border, dan is het eenmaal een Border altijd een Border Terrier en blijft het meestal niet bij één.

 

De Border Terrier dus:

"een ras om te hebben en om (van) te houden"


Informatie over dit ras kunt u verkrijgen bij Border Terrier-kennel "Van de Ossekoele":

Elly Weijenborg-Weggemans, tel. 0345-682359 / 06 21562498
Henk en Els van Gerwen, tel. 0591-381197

Onze pupprijs is € 950,-

Inlichtingen over het ras kunt u ook krijgen bij de pupinformatie van de rasvereniging:
E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. 

Verdere informatie is te vinden op: www.borderterrier.nl, de website van de Nederlandse Border Terrier Club.

Wilt u meer weten dan zijn de meeste fokkers altijd bereid om u te woord te staan en/of u een kijkje te laten nemen bij dit niet spectaculaire maar o zo aantrekkelijke ras.



Geraadpleegde literatuur:
Ann Roslin-Williams, The Border Terrier.
De Border Terrier in Woord en Beeld, een uitgave van de Nederlandse Border Terrier Club (NBTC).
Diverse clubbladen van de Nederlandse Border Terrier Club.